Voorzitster Isabelle Detavernier, die op 17 mei 2025 door de synodevergadering werd verkozen, beantwoordt aan het begin van haar mandaat enkele vragen van ProNews. Ze vertelt ons hoe het begin van haar missie verloopt, met name de overgangsperiode van vier maanden waarin ze samenwerkte met voorzitter Steven H Fuite. Het is ook een gelegenheid om haar te vragen wat haar plannen zijn voor haar eerste maanden aan het hoofd van de VPKB.

 

Op 1 januari 2026 nam u het voorzitterschap van de Verenigde Protestantse Kerk van België over. Hoe verliepen de maanden tussen de stemming van 17 mei 2025 en uw aantreden?

ID: Een deel van de tijd heb ik besteed aan het afronden van mijn missie in de kerkgemeente. Ik heb dus halftijds gewerkt in Brussel-Botanique en de andere helft van mijn tijd besteed aan de voorbereiding op mijn nieuwe verantwoordelijkheden. Mijn brein was als het ware in tweeën gesplitst, tussen mijn passie voor mijn kerkgemeente en de zeer stimulerende uitdaging van het voorzitterschap.

Sinds september hebben we nauw samengewerkt met voorzitter Steven H. Fuite. Deze periode van vier maanden heeft mij de kans geboden om de uitdagingen te evalueren en informatie en ideeën van hem te verzamelen. Ik heb de evolutie van zijn 13 jaar durende missie kunnen beoordelen De verantwoordelijkheden en uitdagingen van het voorzitterschap zijn opnieuw gedefinieerd onder invloed van maatschappelijke, administratieve en politieke veranderingen.

Deze uitwisselingen waren voor mij absoluut noodzakelijk om te kunnen beginnen. Want hoewel ik mijn mandaat in de synodale raad ter harte heb genomen, kon deze functie mij slechts een gedeeltelijk beeld geven van wat het voorzitterschap inhoudt. Ik reken dan ook sterk op de steun van het team van de Brogniezstraat.

 

De keuze om me kandidaat te stellen voor het voorzitterschap was het resultaat van een afweging…

ID: De keuze voor de functie van voorzitter kwam pas laat. Ik ben vier jaar lang de enige predikant in de gemeente Botanique geweest. Toen mijn collega Florian Gonzalez kwam, voelde ik me meer op mijn gemak. Mensen uit verschillende districten stelden me voor om me kandidaat te stellen voor de verkiezingen. Terwijl mijn naasten me vroegen waarom ik me weer in een veeleisend avontuur zou storten in plaats van me neer te vlijen. Ik besefte dat we niet geroepen zijn om comfortabel te leven: geloof hebben betekent nomadisch zijn.

In december 2024, tijdens de eindejaarsvakantie, ging ik op retraite in Rixensart om te zien of ik de stem van God herkende in deze oproepen. Ik heb veel gebeden. En het antwoord kwam vanzelf: ik moest positief reageren.

 

Het is de eerste keer dat een vrouw voorzitster is van de VPKB en hoofd van een christelijke kerk in België. Is er iets specifieks aan het protestantisme op het vlak van vrouwenemancipatie?

ID: Ik wil eerst even benadrukken dat dit geen bijzondere gebeurtenis zou moeten zijn. Het is ook geen modegril. Integendeel, het is heel natuurlijk.

De Verenigde Protestantse Kerk in België past hierin in een bredere culturele en historische dynamiek. Verschillende protestantse kerken hebben inderdaad al dergelijke verantwoordelijkheden aan vrouwen toevertrouwd

En de kwestie is niet nieuw. De Reformatie stelt vanaf het begin dat ieder mens directe verbinding heeft met God, zonder tussenpersoon en zonder hiërarchie. Dat is het principe van het universele priesterschap. Vrouwen werden al heel vroeg gewaardeerd in rollen op het gebied van onderwijs, catechese en geloofsoverdracht.

De uitvoering heeft zeker tijd gekost en ik zou hier vandaag niet staan als andere vrouwen vóór mij niet de moed hadden gehad om de weg te wijzen. Maar dit is geen revolutie. Het is het resultaatvan een lange weg van trouw aan onze principes. De Kerk weerspiegelt gewoon de samenstelling van de samenleving en het Koninkrijk, net als bijvoorbeeld jongeren of mensen uit andere culturen.

 

Hoe verhoudt u zich tot het werk van uw voorganger?

ID: Ik bewonder wat voorzitter Fuite heeft bereikt. In de eerste jaren van zijn werk heeft hij hard gewerkt om het vertrouwen in de kerk, dat was beschadigd, te herstellen. In 2023 was zijn werkdocument getiteld beleid t.a.v. het predikantencorps een heilzame schok voor de gemeenschappen: wij, leden van de kerk, bevinden ons op een kritiek keerpunt. We moeten antwoorden vinden op de crisis in de pastorale roepingen en de vergrijzing van de kerken, anders zullen we onze missie niet meer kunnen vervullen.

Ik zal voortbouwen op deze constatering en op de reeds geboekte vooruitgang, waarbij ik op de Heer vertrouw, op mijn liefde voor de kerk en op de passie voor het evangelie die ik al sinds mijn kindertijd koester. Maar dan met mijn eigen aanpak.

Om een beeld te schetsen: ik ga mijn draden wol verweven met het bestaande werk. Het wordt een andere kleur, een ander stekenpatroon.

Overigens zijn er al verschillende mensen naar mij toe gekomen met ideeën en strategieën. Dat is geweldig, ik vind het buitengewoon veelbelovend! Ik zie de toekomst met veel vertrouwen tegemoet.

 

En hoe ziet u uw aantreden en uw werk als voorzitter?

ID: Ik zal mijn pastorale instelling en mijn band met het veld behouden: ik wil in contact blijven met de basis, de gemeenten, de districtsvergaderingen. Om deze noodzakelijke aanwezigheid te kunnen garanderen, zal ik bij de voorbereiding van administratieve en externe dossiers een beroep doen op de bestaande schakels (het administratieve team, de SR, de Administrateur-generaal, enz.).

Ik zal zeer snel afspraken maken om de gemeenschappen te ontmoeten en vieringen bij te wonen. Het zijn deze lokale ervaringen die de te volgen richting kunnen aangeven.

Het Woord dat tot ons wordt gericht en dat we vieren, stopt niet bij de muren van onze kerkgebouwen: het nodigt ons uit om naar buiten te treden, om een levende en open boodschap te brengen in het hart van de wereld. Het zijn geen eenvoudige tijden: velen voelen toenemende spanningen, een verhardend sociaal klimaat, uitspraken die mensen opsluiten en tegen elkaar opzetten. In deze context is het aan ons om vredestichters te zijn die durven te getuigen, door de toon die ze aanslaan, door de manier waarop ze luisteren en het woord nemen, van een weg van zachtheid, gastvrijheid en verzoening. Het is ook een missie van onze lokale kerken: plaatsen zijn die inspiratie geven, die iedereen helpen om niet toe te geven aan angst of bitterheid, en die oproepen om te durven streven naar een meer humane samenleving.

Tijdens de campagne heb ik veel waardering gehad voor de ideeën van Emmanuel Coulon over de rol van jongeren in de kerk. Dit heeft ook veel leden van onze gemeenschappen geraakt. Het is een thema datallen na aan het hart ligt en waarvoor ik me wil inzetten: samenwerken met jongeren en hen meer ruimte geven om bij te dragen aan ons kerkelijk leven, ook al betekent dat dat we onze gewoontes een beetje moeten bijstellen.

 

Welke zichtbaarheid en welk imago wenst u voor de VPKB?

ID: Ik wens dat de VPKB een vreugdevolle kerk is, trots op haar rijke minderheid, maar tegelijkertijd verbonden met het lijden in de wereld, om daar een boodschap van vertrouwen en hoop te brengen.

Wat er gebeurt in Gaza, in Kivu, in Oekraïne en op zoveel andere plaatsen, raakt ons en doet ons pijn. Ik zie niet in hoe we de verkondiging van een evangelie van genade kunnen verzoenen met woorden die tot verdeeldheid leiden en schande brengen. Wij, leden van het lichaam van Christus, hebben de taak vanverzoening. De Kerk heeft een schat: geworteld in het Woord, getuigt zij van de genade van Christus die opwekt en nieuw leven schenkt. Ik streef ernaar dat de VPKB in het Woord blijft geworteld en zich voldoende bewust is van deze rijkdom om die met de wereld te delen, zelfs te midden van politieke en maatschappelijke onrust.

We hebben het geluk banden te hebben met talrijke zusterkerken in Europa en Afrika. We worden gevoed door hun getuigenissen, hun theologische reflecties en hun engagement. Laten we het contact met hen niet verliezen, zodat we ons bewust blijven van deze onmisbare dimensie van de Universele Kerk, die ons allemaal doet groeien.

 

Dominee Isabelle Detavernier,

voorzitster van de synodale raad van de Verenigde Protestantse Kerk in België